BAÜN’den İnsan Sağlığına Katkı: Süt ve Tereyağındaki Zararlı Aflatoksinler Artık Daha Kolay Tespit Edilecek

Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı akademisyenlerinden Prof. Dr. Cengiz Gökbulut ve doktora öğrencisinin imzasını taşıyan çalışma, insan sağlığına zararlı olan aflatoksinlerin süt ve tereyağındaki kalıntılarının belirlenmesi için kolay ve çevre dostu yeni bir analitik yöntem geliştirerek literatüre önemli bir katkı sağladı.

BAÜN akademisyenlerinden Prof. Dr. Cengiz Gökbulut ve doktora öğrencisi Veteriner Hekim Büşra Aslan Akyol tarafından ortaya konulan “A simple and sensitive methodology for quantification of aflatoxins in milk and butter by HPLC: Method development, validation and application to real samples” başlıklı çalışma, kimya alanında uluslararası dergi sıralamalarında en üst dilim olan Q1 ölçeğindeki “Journal of Food Composition and Analysis” dergisinde yayımlandı.

Gerçek Örneklerde Başarılı Uygulama

Çalışma hakkında bilgi veren Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi akademisyenlerinden Prof. Dr. Cengiz Gökbulut ve Dr. Veteriner Hekim Büşra Aslan Akyol, süt ve tereyağındaki aflatoksin kalıntılarını (AFTB 1, AFTB 2, AFTG 1, AFTG 2 ve AFTM 1) Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografi (HPLC) kullanarak belirlemek için basit ve hassas bir analitik yöntem geliştirdiklerini ve bunu gerçek süt ile tereyağı örneklerine başarıyla uyguladıklarını belirtti. Akademisyenler, aflatoksinlerin Aspergillus türleri tarafından üretilen toksik ve kanserojen bileşikler olduğunu, kontamine yem tüketen hayvanların süt ve süt ürünlerinde birikerek halk sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturabileceklerini vurguladılar.

Araştırmada geliştirilen yöntemin, yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) ve modifiye edilmiş QuEChERS ekstraksiyon yöntemi kullanılarak uygulandığını belirten akademisyenler, örnek hazırlama prosedürünün asetonitril ile protein çöktürme ve potasyum klorür ile faz ayrımını içerdiğini ve analizin C18 analitik kolon (Zorbax Eclipse Plus, 250 mm × 4,6 mm, 5 μm) kullanılarak 60 °C’de gerçekleştirildiğini ifade etti.

Akademisyenler, yöntemin düşük kimyasal kullanımı ve basit işlem adımları ile süt ve tereyağında birden fazla aflatoksini eşzamanlı olarak tespit edebildiğini, doğrulama testlerinde yüksek hassasiyet, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik değerleri elde edildiğini söyledi. Ayrıca yöntemin 106 çiğ, 32 pastörize süt ve 103 tereyağı örneğinde uygulanarak etkinliğinin kanıtlandığını belirtti. Bununla birlikte, tereyağı matrisi ile ilgili bazı sınırlamaların dikkate alınması gerektiğini de vurguladı.

Makale erişim adresi: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0889157525016102?via%3Dihub