BAÜN Akademisyenlerinden Bor Araştırma Altyapısında Öncü Karar Destek Modeli: BAÜN İlk Sırada Yer Aldı
Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) akademisyenlerinin imzasını taşıyan akademik çalışma, Türkiye’nin stratejik kaynaklarından biri olan bor madenine yönelik araştırma altyapısının planlanması için veri temelli ve çok kriterli karar destek modeli geliştirdi.
BAÜN
Savaştepe Meslek Yüksekokulu akademisyenlerinden Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül ve
Balıkesir Meslek Yüksekokulu akademisyenlerinden Öğr. Gör. Metin Gül tarafından
ortaya konulan, “From resource to innovation: A decision framework for
sustainable boron research infrastructure” başlıklı çalışma, uluslararası dergi
sıralamalarında en üst dilim olan Q1 kategorisindeki “Materials & Design”
dergisinde yayımlandı.
Doç.
Dr. Gülşah Çelik Gül; “Bor Araştırmalarında Veri Temelli Karar Destek Modeli
Sürdürülebilir Ekosisteme Katkı Sunuyor”
Çalışma
hakkında bilgi veren Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül, Balıkesir Üniversitesi
bünyesinde gerçekleştirilen araştırmanın, bor madenine yönelik bilimsel
çalışmaların daha etkin ve sürdürülebilir bir çerçevede yürütülmesini sağlamak
amacıyla akademi, sanayi ve altyapı bileşenlerini bütüncül bir yaklaşımla ele aldıklarını
belirtti. Geliştirilen modelin, sürdürülebilir bir araştırma ekosisteminin
nasıl oluşturulabileceğine dair kapsamlı bir karar destek yapısı sunduğunu
ifade etti.
Doç.
Dr. Gülşah Çelik Gül, Türkiye’de bor maden yataklarının bulunduğu bölgelerde
yer alan dört üniversitenin bor araştırmaları açısından performanslarının
belirlenmesi amacıyla çok kriterli karar verme yöntemlerine dayalı kapsamlı bir
analiz gerçekleştirildiğini ifade etti. Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül, bu kapsamda
akademik kapasite, araştırma altyapısı, sanayi ile iş birliği olanakları,
ulaşım ve lojistik erişilebilirlik ile çevresel faktörler olmak üzere toplam 18
alt kriter ve 4 ana kriterin değerlendirildiğini belirtti. Doç. Dr. Gülşah
Çelik Gül, Entropi, Bulanık AHP ve hibrit ağırlıklandırma yaklaşımları ile elde
edilen verilerin TOPSIS, VIKOR, MOORA, COPRAS ve WASPAS yöntemleri kullanılarak
analiz edildiğini ifade etti.
Çalışmanın
ayırt edici yönünün farklı yöntem ve ağırlıklandırma senaryoları arasında
yüksek düzeyde uyum sağlayan, istikrarlı ve güvenilir sonuçlar üreten bir karar
çerçevesi geliştirilmesi olduğunu ifade eden araştırmacılar, yapılan
istatistiksel analizlerde yöntemler arasında güçlü bir tutarlılık tespit
edildiğini ve elde edilen sonuçların yüksek güvenilirliğe sahip olduğunun
ortaya konduğunu belirtti.
Elde
edilen bulgular doğrultusunda Balıkesir Üniversitesinin tüm değerlendirme
senaryolarında en uygun alternatif olarak belirlendiğinin altını çizen
araştırmacılar, diğer üniversitelerin ise sırasıyla Uludağ Üniversitesi,
Anadolu Üniversitesi ve Dumlupınar Üniversitesi olarak sıralandığını belirtti.
Bu sonucun, Balıkesir’in bor rezervlerine yakınlığı, akademik altyapısı ve
sanayi ile etkileşim potansiyeli gibi çok boyutlu avantajlarının bir yansıması
olarak değerlendirildiğini vurguladı.
Çalışmanın
Türkiye’nin bor kaynaklarını daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürme
hedefi doğrultusunda, araştırma altyapılarının bilimsel, şeffaf ve veri temelli
yaklaşımlarla planlanmasına katkı sağladığını söyleyen araştırmacılar,
geliştirilen modelin yalnızca bor alanı ile sınırlı kalmadığını, farklı
stratejik sektörlerde araştırma ve inovasyon altyapılarının planlanmasında da
uygulanabilecek nitelikte olduğunu ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri
açısından önemli bir referans sunduğunu belirtti.
Yayın linki: https://doi.org/10.1016/j.matdes.2026.115837
