Küresel Isınma Tarım Zararlılarının Yaşam Döngüsünü Değiştiriyor mu? BAÜN Akademisyenlerinden Dikkat Çeken Çalışma
Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü akademisyenlerinin imzasını taşıyan çalışma, küresel ısınmanın tarım zararlılarının yaşam döngüsü ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerini ortaya koydu.
Balıkesir
Üniversitesi (BAÜN) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyelerinden
Prof. Dr. Olga Sak, Prof. Dr. Aylin Er ve Dr. Erinç Çelik Biçer
tarafından yürütülen “Impacts of thermal stress on survival, life-history
traits, and cellular immunity of the lesser wax moth, Achroia grisella F.
(Lepidoptera: Pyralidae): implications under climate change” başlıklı çalışma,
uluslararası dergi sıralamalarında Q2 kategorisinde yer alan Phytoparasitica
dergisinde yayımlandı.
Prof.
Dr. Olga Sak: “Aşırı sıcaklıklar zararlı böcek türlerinin gelişimini ve
bağışıklığını etkiliyor”
Çalışma
hakkında bilgi veren Prof. Dr. Olga Sak, iklim değişikliğinin en önemli
sonuçlarından biri olan aşırı sıcaklıkların, zararlı böcek türlerinin
fizyolojisi üzerinde ciddi ve kalıcı değişimlere yol açabildiğini belirtti. Prof.
Dr. Olga Sak, artan sıcaklıklar ve maruz kalma süresinin bal peteği güvesi
Achroia grisella’nın biyolojik özellikleri ve bağışıklık sistemi üzerinde
önemli etkiler oluşturduğunu ifade etti. Uzun süreli yüksek sıcaklıkların
larvalarda koza örme ve pupal gelişim sürelerini uzattığını, buna karşılık
ergin bireylerin yaşam süresini kısalttığını kaydeden Prof. Dr. Olga Sak, kısa
süreli sıcaklık stresinin ise yaşam döngüsünün tüm evrelerini etkileyerek larva
çıkışını geciktirdiğini, ergin yaşam süresini azalttığını ve üreme
performansında dalgalanmalara neden olduğunu söyledi.
Araştırmacılar,
araştırma bulgularının artan sıcaklıkların Achroia grisella’nın gelişim süresi,
üreme kapasitesi ve bağışıklık sistemi üzerinde doza ve maruziyet süresine
bağlı olarak belirgin etkiler oluşturduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Özellikle yüksek sıcaklıkların, böceğin fizyolojik dayanıklılık sınırlarını
zorlayarak bağışıklık toleransını düşürdüğünü ve belirli eşik değerlerin
üzerinde ölümcül sonuçlara yol açabildiğini ifade eden araştırmacılar, bu
durumun iklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklık stresinin zararlı türlerin
popülasyon dinamiklerini doğrudan etkileyebileceğini ve ekosistem dengesi
üzerinde kritik sonuçlar doğurabileceğini gösterdiğini vurguladı.
Araştırmacılar,
sıcaklık artışlarının yalnızca bireysel düzeyde fizyolojik ve immün yanıtları
değil, aynı zamanda türün yaşam döngüsü ve popülasyon sürdürülebilirliğini de
derinden etkilediğini belirtti. Bu bağlamda çalışmanın, küresel ısınmanın
tarımsal zararlılar üzerindeki etkilerinin öngörülmesine, depolanmış ürünlerin
korunmasına ve sürdürülebilir tarımsal üretim stratejilerinin geliştirilmesine
önemli katkılar sunduğunu ifade etti.
Makale bağlantı adresi: https://link.springer.com/article/10.1007/s12600-026-01368-w
