Depremin Gölgesinde Anne Olmak: BAÜN Akademisyeninden Dikkat Çeken Araştırma

Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü akademisyenlerinden Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban’ın da içerisinde yer aldığı akademisyenlerin imzasını taşıyan akademik çalışma, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen kadınların gebelik, doğum ve annelik deneyimlerini derinlemesine inceleyerek afet sonrası anne sağlığına ilişkin önemli bulgular ortaya koydu.

BAÜN akademisyenlerinden Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban ve Akdeniz Üniversitesi akademisyenlerinden Dr. Ayşe Deliktaş Demirci tarafından ortaya koyulan “Being a Mother in the Shadow of the Earthquake: A Grounded Theory of Maternal Experiences of Earthquake-Affected Women” başlıklı çalışma, uluslararası dergi sıralamalarında Q2 kategorisinde yer alan “Public Health Nursing” dergisinde yayımlandı.

Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban: “Afetler annelik sürecini derinden etkiliyor”

“Depremin Gölgesinde Anne Olmak” teması etrafında şekillenen çalışma hakkında bilgi veren Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban, bulguların temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan güçlükler, güvenli yaşam alanlarının kaybı, psikolojik travma, sürekli tetikte olma hali, annelik sürecinin kesintiye uğraması ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunların kadınların yaşamında kalıcı etkiler oluşturduğunu ortaya koyduğunu ifade etti.

Kadınların deprem sonrasında yalnızca fiziksel kayıplar değil, aynı zamanda mahremiyet, güven duygusu ve günlük yaşam rutinlerinde de ciddi kayıplar yaşadığını dile getirdiğini aktaran Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban, araştırmanın afetlerin anne ruh sağlığı üzerinde depresyon, kaygı, travma sonrası stres belirtileri ve yoğun kayıp duygusuna yol açabildiğini gösterdiğini söyledi.

Çalışmanın dikkat çekici bulgularından birinin kadınların dayanıklılık kaynakları olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban, eş ve aile desteği, sağlık profesyonellerinin empatik yaklaşımı, annelik rolünün verdiği güç ve manevi baş etme yöntemlerinin iyileşme sürecinde önemli koruyucu faktörler olarak öne çıktığını belirtti. Özellikle travma konusunda duyarlı sağlık çalışanlarının sunduğu bakımın kadınlar için büyük önem taşıdığını ifade etti.

Araştırma sonuçlarının, afet sonrası süreçlerde anne ve bebek sağlığının korunabilmesi için sağlık sistemlerinin yalnızca erişilebilir değil, aynı zamanda saha temelli ve travma bilgili şekilde yapılandırılması gerektiğine işaret ettiğini kaydeden Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban, psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi, toplum temelli bakım ağlarının oluşturulması ve ebe ile hemşirelerin afet yönetiminde daha aktif roller üstlenmesinin önemine dikkat çekti.

Doç. Dr. Filiz Aslantekin Özçoban, çalışmanın deprem sonrası annelik deneyimlerini kuramsal bir model çerçevesinde ele alarak yalnızca Türkiye için değil, afet riski taşıyan tüm ülkeler için önemli bir bilimsel kaynak niteliği taşıdığını ve kadın odaklı sağlık politikalarının geliştirilmesine katkı sunacağını ifade etti.

Makale erişim adresi: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/phn.70124