Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü akademisyenlerinden Prof. Dr. Recep Efe, Prof. Dr. Abdullah Soykan ve Prof. Dr. İsa Cürebal’ın "Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini" adlı kitabı, Edremit Ticaret Odası’nın katkılarıyla Meta Basımevi tarafından yayımlandı.
Edremit
Körfezi’nin en önemli coğrafi işaretli ürünlerinden biri olan Edremit Körfezi
Yeşil Çizik Zeytini’ni bilimsel bir bakış açısıyla ele alan eser, zeytinin
yetişme koşullarından tarihsel gelişimine, üretim tekniklerinden kültürel
mirasına kadar geniş bir perspektifte hazırlanarak bölgenin doğal ve kültürel
değerlerini kapsamlı biçimde ortaya koymayı amaçlıyor.
Edremit
Körfezi Yeşil Çizik Zeytini’nin Doğal ve Kültürel Mirasını Bilimsel Yaklaşımla
Ortaya Koyuyor
Akademisyenler,
en eski uygarlıklardan günümüze kadar hiçbir tabiat ürününün medeniyetler
üzerinde zeytin kadar belirleyici bir etkiye sahip olmadığını belirterek, kadim
zeytin ağacının gölgesinde şekillenen Edremit Körfezi kültürünün yüzyıllardır
toprağın, emeğin ve sabrın ortak hikayesini yaşattığını ifade etti. Edremit
Körfezi Yeşil Çizik Zeytini'nin yalnızca bir tarım ürünü olmadığını vurgulayan
akademisyenler, bu coğrafi işaretli ürünün bölgenin yaşam biçimini, üretim
geleneğini ve kültürel hafızasını temsil eden en önemli değerlerden biri
olduğunu dile getirdi.
Son
yıllarda Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini'nin ulusal ve uluslararası
platformlarda daha fazla tanınmaya başladığını belirten akademisyenler, coğrafi
işaretli ürünlerin ekonomik ve kültürel değerinin her geçen gün daha iyi
anlaşıldığını, yerel üretimin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının ise
stratejik önem taşıdığını ifade etti.
Kitabın
hazırlanma sürecinde Edremit Yöresi'nde Yeşil Çizik Zeytini'nin yetişme
koşulları, kökeni, tarihçesi ve işleme yöntemlerini ortaya koymak amacıyla
kapsamlı arazi çalışmaları yürüttüklerini belirten akademisyenler, zeytinin
yetişmesini etkileyen jeolojik, jeomorfolojik, klimatik, hidrolojik, toprak ve
biyocoğrafik özelliklerin ayrıntılı olarak incelendiğini kaydetti.
Türkiye'nin
2025-2026 sezonunda 750 bin tonluk sofralık zeytin üretimiyle dünyada ilk
sırada yer almasının hem ekolojik açıdan zeytin yetiştiriciliğinde hem de
kültürel açıdan zeytin işleme geleneğinde ulaşılan seviyeyi gösterdiğini ifade
eden akademisyenler, bu başarının ülkenin zeytincilik alanındaki güçlü
potansiyelini ortaya koyduğunu vurguladı.
Akademisyenler,
kitapta Edremit Yöresi'nin kendine özgü fiziki özellikleri ile bölgenin
ekolojik koşullarına mükemmel uyum sağlayan Edremit (Ayvalık) zeytin çeşidinin,
dünyanın ve Türkiye'nin en seçkin yeşil çizik sofralık zeytinlerinin
yetişmesine imkan tanıdığının bilimsel verilerle ortaya konulduğunu belirtti.
Eserde ayrıca hasattan sofraya uzanan süreçte kaliteli sofralık zeytin
üretiminde bilgi birikimi ve deneyimin önemi, Edremit Yeşil Çizik Zeytini'nin
markalaşma süreci ile ulusal ve uluslararası platformlarda tanıtım
çalışmalarının ayrıntılı biçimde ele alındığını ifade etti.
Akademisyenler,
Edremit Yeşil Çizik Zeytini'ni ekolojik özellikleri bakımından diğer üretim
yöreleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendiren, geleneksel yeşil çizik zeytin
yapım yöntemlerini ortaya koyan ve yöre insanının bilgi birikimi ile
deneyimlerini bilimsel bir çerçevede kayıt altına alan bu çalışmanın, alanında
önemli bir boşluğu dolduracağına inandıklarını ifade etti.