BAÜN’den Dikkat Çeken Araştırma: Eşlerden Birinin Duygularını Yönetmekte Zorlanması Diğer Eşi de Etkiliyor

Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Necatibey Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı akademisyenlerinden Doç. Dr. Erhan Tunç’un içerisinde yer aldığı akademisyenlerin imzasını taşıyan bilimsel çalışma, evlilikte duygu düzenleme güçlükleri, bilişsel esneklik ve yaşam doyumu arasındaki bireysel ve eşler arası ilişkilerin ortaya konulmasına önemli katkılar sundu.

BAÜN akademisyenlerinden Doç. Dr. Erhan Tunç, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi akademisyenlerinden Doç. Dr. Osman Söner ve Araş. Gör. Muhammed Furkan Tunç tarafından gerçekleştirilen “When Your Emotions Drain My Flexibility: A Dyadic Analysis of Emotion Regulation, Cognitive Flexibility, and Life Satisfaction in Marriage” başlıklı araştırma, uluslararası dergi sıralamalarında en üst dilimlerden olan Q2 ölçeğindeki “The American Journal of Family Therapy” dergisinde yayımlandı.

Doç. Dr. Erhan Tunç: “Evlilikte duygu düzenleme, yalnızca bireysel değil, ilişkisel bir süreç olarak değerlendirilmeli”

Çalışma hakkında bilgi veren Doç. Dr. Erhan Tunç, araştırmada Türkiye’de yaşayan, en az beş yıldır evli ve en az bir çocuğu bulunan 404 kadın-erkek çiftin verilerinin analiz edildiğini belirtti. Toplam 808 katılımcının verilerinin, karşılıklı etkileşim içerisindeki 404 evlilik birimi üzerinden değerlendirildiğini ifade eden Doç. Dr. Erhan Tunç, Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli (APIM) kullanılarak eşlerin duygu düzenleme güçlükleri, bilişsel esneklikleri ve yaşam doyumları arasındaki bireysel ve eşler arası etkilerin aynı yapısal model içerisinde incelendiğini söyledi.

Araştırmada kadınlarda ve erkeklerde kişinin kendi duygu düzenleme güçlüğü arttıkça bilişsel esnekliğinin azaldığını, bilişsel esnekliğin artmasıyla birlikte yaşam doyumunun da yükseldiğini belirten Doç. Dr. Erhan Tunç, eşlerin bilişsel esnekliklerinin yalnızca kendi yaşam doyumlarını değil, partnerlerinin yaşam doyumlarını da olumlu yönde etkilediğinin ortaya konulduğunu ifade etti. Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından birinin ise eşler arasındaki cinsiyet asimetrisi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Erhan Tunç, erkeklerin duygu düzenleme güçlüklerinin kadınların bilişsel esnekliğini anlamlı biçimde azalttığını, buna karşılık kadınların duygu düzenleme güçlüklerinin erkeklerin bilişsel esnekliği üzerindeki benzer etkisinin anlamlı bulunmadığını belirtti. Dolaylı etkilerin de bilişsel esnekliğin, duygu düzenleme güçlükleri ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide temel bir aktarım mekanizması olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.

Bulguların, evlilikte duygu düzenlemenin yalnızca bireysel bir beceri ya da güçlük olarak değil, ilişkinin ortak işleyişi içerisinde değerlendirilmesi gerektiğine işaret ettiğini belirten Doç. Dr. Erhan Tunç, bir eşin duygularını yönetmekte yaşadığı güçlüğün diğer eşin olaylara farklı açılardan bakma, alternatif çözüm üretme ve stres karşısında uyum sağlama kapasitesini de etkileyebileceğini ifade etti. Türkiye örnekleminde görülen cinsiyet asimetrisinin, kadınların evlilik içerisinde duygusal yükü ve ilişkinin duygusal dengesini koruma sorumluluğunu daha fazla üstlenebildiğine ilişkin kültürel örüntülerle birlikte değerlendirilebileceğini belirten Doç. Dr. Erhan Tunç, bununla birlikte araştırmanın kesitsel ve öz-bildirime dayalı olması nedeniyle bulguların tüm Türk ailelerine genellenmemesi ve kesin neden-sonuç ilişkileri şeklinde yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Elde edilen sonuçların aile danışmanlığı ve çift terapisi uygulamalarında erkeklerin duygusal farkındalık ve duygu düzenleme becerilerinin güçlendirilmesi, kadınların aşırı duygusal yük üstlenmesini önleyecek sağlıklı sınırların desteklenmesi ve çiftlerin ortak başa çıkma kapasitesinin geliştirilmesi açısından önemli çıkarımlar sunduğunu belirtti.

Makale erişim adresi: https://doi.org/10.1080/01926187.2026.2709404