BAÜN’den Küçükbaş Hayvancılıkta Parazit Tedavisinde İlacın Etki Süresini Uzatan Yeni Gelişme

Balıkesir Üniversitesi Veteriner Fakültesi Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Anabilim Dalı akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Hasan Susar’ın yürütücülüğünü yaptığı akademik çalışma, küçükbaş hayvancılıkta yaygın olarak kullanılan antiparaziterlerden levamizolün yeni nesil lipozomal formülasyonunun, ilacın vücutta kalış süresini ve biyoyararlanımını büyük ölçüde artırarak parazitlerle mücadeledeki klinik başarıyı maksimize etme potansiyelini ortaya koydu.

BAÜN Veteriner Fakültesi Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Anabilim Dalı akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Hasan Susar, Prof. Dr. İzzet Karahan, BAÜN Savaştepe Meslek Yüksekokulu akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Murat Çelebi, BAÜN Veteriner Fakültesi Veterinerlik Parazitolojisi Anabilim Dalı akademisyenlerinden Doç. Dr. Mehmet Özüiçli, BAÜN Sağlık Bilimleri Enstitüsü mezunu Dr. Çağla Çelebi ve Iğdır Üniversitesi Tuzluca Meslek Yüksekokulu akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Aybek Yiğit tarafından yapılan “Pharmacokinetics of oral and subcutaneous administration of free and liposomal levamisole in goats” başlıklı çalışma, uluslararası dergi sıralamalarında en üst dilimlerden olan SCI-Expanded Q2 kategorisindeki “Research in Veterinary Science” dergisinde yayınlandı.

Çalışma hakkında bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Hasan Susar ve Prof. Dr. İzzet Karahan, levamizolün keçilerde gastrointestinal nematodların ve akciğer kıl kurtlarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan oldukça etkili bir antiparaziter ilaç olduğunu ifade etti. Bununla birlikte, geleneksel levamizol formülasyonlarının vücuttan hızlıca elimine edilmesi nedeniyle sık aralıklarla tekrarlanan doz uygulamalarına ihtiyaç duyulduğunu, bu durumun hem hayvanlarda strese hem de zamanla paraziter direnç gelişimine zemin hazırladığını belirtti.

Geliştirilen yeni nesil lipozomal levamizol formülasyonunun gerek oral gerekse deri altı uygulama yollarında ilacın salınımını yavaşlatarak kan plazmasındaki terapötik konsantrasyonunu çok daha uzun süre koruduğunu vurgulayan akademisyenler, bu yenilikçi ilaç taşıma sisteminin küçükbaş hayvancılıkta parazitlerle mücadelede tedavi başarısını artırma ve iş gücü, hayvan stresi ile tedavi maliyetlerini azaltma potansiyeline sahip olduğunu belirtti.

Akademisyenler, çalışmada serbest levamizol ile lipozomal levamizolün oral ve deri altı uygulamalarının; plazma konsantrasyonu, eliminasyon yarılanma ömrü, biyoyararlanım ve ortalama kalış süresi gibi temel farmakokinetik özellikler açısından karşılaştırıldığını ifade etti. Araştırmada ayrıca geliştirilen lipozomal taşıyıcıların özellikleri ve plazmadaki levamizol düzeyleri değerlendirildi.

Akademisyenler, elde edilen sonuçların serbest levamizolün vücuttan hızlı şekilde elimine olduğunu ve kısa bir yarılanma ömrüne sahip bulunduğunu, lipozomal formülasyonun ise ilacın yavaş ve kontrollü salınmasına katkı sağladığını belirtti. Özellikle deri altı uygulanan lipozomal levamizolün sistemik biyoyararlanımı artırdığını ve ilacın kan plazmasında daha uzun süre terapötik konsantrasyonlarda kalmasını desteklediğini ifade eden akademisyenler, oral uygulamada da serbest forma kıyasla daha kararlı bir plazma profili elde edildiğini kaydetti.

Çalışmanın dikkat çeken bulgularından birinin, lipozomal formülasyonun deri altı uygulama sonrasında levamizolün eliminasyon yarılanma ömrünü ve ortalama kalış süresini artırması olduğunu belirten akademisyenler, elde edilen bulguların lipozomal enkapsülasyonun parazitlerle mücadelede tedavi etkinliğini artırabileceğini ve antiparaziter direnç gelişiminin önlenmesine katkı sağlayabileceğini vurguladı. Akademisyenler, çalışmanın küçükbaş hayvancılıkta tedavi sıklığının azaltılması ve tedavi etkinliğinin artırılmasına yönelik lipozomal ilaç taşıma sistemlerinin önemli bir potansiyel taşıdığını ifade etti.

Makale linki : https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0034528826003048?via%3Dihub