BAÜN Akademisyenlerinden Afrika’nın Sürdürülebilir Geleceğine Bilimsel Katkı

Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü akademisyenlerinden Prof. Dr. Suat Kara ve İktisat Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Mohammed Alnour’un da içerisinde yer aldığı akademisyenlerin imzasını taşıyan çalışma, Afrika’nın Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşma sürecinde kamu sektörü şeffaflığı, hukukun üstünlüğü ve yönetişim yapılarının rolünü mekansal yayılma etkileri çerçevesinde ele alarak, özellikle iklim eylemi ve güçlü kurumlar ekseninde sürdürülebilir kalkınma çıktıları üzerindeki sınır ötesi etkileri ortaya koyuyor.

BAÜN akademisyenlerinden Prof. Dr. Suat Kara, Dr. Öğr. Üyesi Mohammed Alnour, University of Lefke akademisyenlerinden Md. Emran Hossain, Amity University akademisyenlerinden Soumen Rej ve Al Qasimia University akademisyenlerinden Abdalla Sirag tarafından yürütülen “The Spatial Spillover Effects of Public Sector Transparency on Advancing Africa's Sustainable Development Goals” (Kamu Sektörü Şeffaflığının Afrika’nın Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine Ulaşma Etkisi)” başlıklı çalışma, uluslararası dergi sıralamasının en üst dilimi olan Q1(WoS Ranking: 1/65 Development Studies, SSCI, IF: 8.2, CiteScore: 14.5)  ölçeğindeki “Sustainable Development” dergisinde yayımlandı.

Prof. Dr. Suat Kara: “Yönetişimde Güçlenme, Afrika’da Sürdürülebilir Kalkınmayı Hızlandırıyor”

Çalışma hakkında bilgi veren Prof. Dr. Suat Kara, bu çalışmada Afrika’nın Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine (SKH) ulaşma sürecinde karşı karşıya olduğu yapısal güçlükleri ele aldıklarını belirterek, özellikle SKH 13 (İklim Eylemi) ve SKH 16 (Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar) eksenine odaklandıklarını ifade etti. Yaygın yolsuzluk, zayıf yönetişim yapıları ve siyasal istikrarsızlık koşulları altında, kamu sektörü şeffaflığının sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkilerini yenilikçi bir çerçevede incelemeyi amaçladıklarını dile getirdi.

Prof. Dr. Suat Kara, çalışmada kamu sektörü şeffaflığını Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI) ile temsil ettiklerini; hukukun üstünlüğü ve siyasal istikrar göstergeleriyle birlikte Sürdürülebilir Kalkınma Endeksi (SDI), CO₂ emisyonları ve ekolojik ayak izi gibi temel sürdürülebilir kalkınma çıktıları üzerindeki mekânsal yayılma (spillover) etkilerini analiz ettiklerini aktardı. Bu yönüyle çalışmanın, Afrika bağlamında yönetişim reformlarının sınır ötesi etkilerini ortaya koyarak bölgesel ilerlemenin nasıl tetiklenebileceğine ilişkin önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflediğini vurguladı.

Araştırmanın yöntemine ilişkin de bilgi veren Prof. Dr. Suat Kara, 2012–2022 dönemini kapsayan 42 Afrika ülkesine ait panel verilerin, mekânsal bağımlılıkları dikkate alan mekânsal ekonometrik modeller kullanılarak analiz edildiğini belirtti. Bulguların, hukukun üstünlüğünde gerçekleşen %1’lik bir iyileşmenin, Sürdürülebilir Kalkınma Endeksi üzerinde toplamda %0,024’lük doğrudan ve anlamlı bir artışa karşılık geldiğini; ancak bu etkinin mekânsal yayılma kanalları açısından anlamlı olmadığını gösterdiğini ifade etti. Buna karşılık, kamu sektörü şeffaflığındaki artışın özellikle spillover etkiler aracılığıyla CO₂ emisyonlarını artırıcı bir ilişki sergilediğinin tespit edildiğini aktaran Prof. Dr. Suat Kara, hukukun üstünlüğünün ise ekolojik ayak izini dolaylı mekânsal etkiler yoluyla azaltıcı bir mekanizma ile bağlantılı olduğunun belirlendiğini dile getirdi.

Çalışmada ayrıca gelir ve nüfus artışının, Sürdürülebilir Kalkınma Endeksi üzerinde pozitif ve güçlü mekânsal yayılma etkileri oluşturduğunu, ancak çevresel göstergeler açısından daha karmaşık ve heterojen sonuçlar ortaya koyduğunu ifade eden Prof. Dr. Suat Kara, elde edilen bulguların Afrika’da yönetişim ile sürdürülebilirlik arasındaki ilişkinin ülke sınırlarını aşan, birbirine bağlı bir yapı sergilediğini gösterdiğini belirtti. Bu kapsamda, bölgesel ölçekte koordine edilen anti-yolsuzluk ve kurumsal güçlendirme politikalarının, pozitif mekânsal yayılma etkilerinden yararlanılarak adil, yeşil büyüme ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ilerleme açısından kritik bir rol oynayabileceğini vurguladı.

Makale bağlantı adresi: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/sd.70589