BAÜN Akademisyeninden Sağlıklı Yaşam İçin Önemli Adım; Sağlığı Koruma Davranış Ölçeği’nin Türkçe Versiyonu Artık Güvenilir ve Kullanılabilir
Balıkesir
Üniversitesi (BAÜN) Sağlık Bilimleri Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği
Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Prof. Dr. Celalettin Çevik’in de içerisinde
yer aldığı akademisyenlerin imzasını taşıyan akademik çalışma, Sağlığı Koruma
Davranışları Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirliğini
inceleyerek Türkçe literatüre önemli bir katkı sundu.
BAÜN
akademisyenlerinden Prof. Dr. Celalettin Çevik, yüksek lisans öğrencisi Gizem
Ay ve Bursa Uludağ Üniversitesi akademisyenlerinden Prof. Dr. Aysel Özdemir
tarafından ortaya koyulan “Psychometric Evaluation of the Turkish Version of
the Health Protection Behavior Scale (Sağlığı Koruma Davranış Ölçeği’nin Türkçe
Versiyonunun Psikometrik Değerlendirmesi)” başlıklı çalışma, uluslararası dergi
sıralamasının en üst dilimlerinden olan SCIE–Q2 ölçeğindeki “Nursing &
Health Sciences (NHS)” dergisinde yayımlandı.
Prof. Dr. Celalettin Çevik:
“Sağlığı Koruma Davranışlarını Ölçen Yeni Bir Araç Türkçeye Kazandırıldı.”
Sağlığı
Koruma Davranışları Ölçeği’nin (SKD/HPBS) Türkçe uyarlamasının geçerlik ve
güvenirliğini değerlendirmeyi amaçlayan çalışma hakkında bilgi veren Prof. Dr.
Celalettin Çevik, çalışmanın toplum tabanlı 320 kişiyle yüz yüze görüşmeler
yapılarak ve çok aşamalı küme örnekleme yöntemiyle yürütüldüğünü söyledi.
Verilerin betimsel istatistikler ve açımlayıcı faktör analizi ile analiz
edildiğini, ölçeğin güvenilirliğini ölçmek için Cronbach alfa değerinin 0,851
olarak bulunduğunu ve bunun yüksek bir iç tutarlılık gösterdiğini belirtti.
Araştırmada
SKD Ölçeği’nin geçerli olup olmadığını test etmek için Sağlıklı Yaşam
Davranışları Ölçeği II ve WHOQOL-BREF ile karşılaştırmalar yaptıklarını
belirten Prof. Dr. Celalettin Çevik, bu karşılaştırmalarda pozitif ilişkiler
(yani birbirini destekleyen sonuçlar) bulunduğunu söyledi. Bu durumun SKD
Ölçeği’nin psikolojik ve ölçüm açısından güvenilir ve doğru çalıştığını gösterdiğini
ifade etti.
Araştırmanın
önemine değinen Prof. Dr. Celalettin Çevik, sağlığı koruma davranışlarının uzun
ve kaliteli bir yaşam için temel unsurlardan biri olduğunu, SKD Ölçeği’nin 18
yaş ve üzeri bireylerin sağlığı koruma davranışlarını ölçmek için pratik ve
güvenilir bir araç sunduğunu, sağlık çalışanları için özel kullanım imkânı
sağladığını ve bireylerin davranış eksikliklerini belirleyerek kişiye özgü
sağlık eğitimi ve danışmanlık sunmaya olanak verdiğini vurguladı. Ölçeğin
ayrıca halk sağlığı çalışmaları, akademik araştırmalar ve politika geliştirme
süreçlerinde de kanıta dayalı karar alınmasına katkı sağlayabileceğini
belirtti.
Makale
erişim adresi: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/nhs.70283
