Küresel Isınma Tarımı Tehdit Ediyor: BAÜN Akademisyenlerinden Zararlılar ve Yararlı Türler Üzerine Çarpıcı Bulgular

Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü akademisyenlerinden Prof. Dr. Olga Sak, Prof. Dr. Aylin Er ve Dr. Erinç Çelik Biçer’in imzasını taşıyan çalışma, tarımsal ekosistemlerde sürdürülebilirlik ve iklim değişikliği bağlamında biyolojik kontrol mekanizmalarını aydınlatan önemli bir araştırma olarak dikkat çekti.

BAÜN akademisyenlerinden Prof. Dr. Olga Sak, Prof. Dr. Aylin Er ve Dr. Erinç Çelik Biçer tarafından ortaya koyulan ‘Influence of thermal stress on the cellular immunity of Galleria mellonella F. (Lepidoptera: Pyralidae), and the biological traits of Bracon hebetor (Hymenoptera: Braconidae) in a host– parasitoid interaction: implications under climate change’ başlıklı çalışma, uluslararası dergi sıralamalarında en üst dilim olan Q1 ölçeğindeki ‘Journal of Insect Physiology’ dergisinde yayımlandı.

Prof. Dr. Olga Sak: "Gelecekteki biyolojik kontrol için iklim etkilerini göz ardı edemeyiz.”

Çalışma hakkında bilgi veren Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü akademisyenlerinden Prof. Dr. Olga Sak, iklim değişikliğinin en belirgin sonuçlarından biri olan aşırı sıcaklıkların, ekosistemde kritik görev üstlenen parazitoit böcekler ile tarımsal zararlılar arasındaki hassas dengeyi giderek daha fazla tehdit ettiğini belirtti. Yükselen sıcaklıklar ve sıcaklığa maruz kalma süresinin, konak böcek Galleria mellonella’nın bağışıklık sisteminde önemli değişikliklere yol açtığını ifade eden Prof. Dr. Olga Sak, bu değişikliklerin konak-parazitoit ilişkisi içinde B. hebetor’un üreme kapasitesini etkileyerek, sonraki nesillerde gelişim süresi, yaşam süresi ve eşey oranları gibi biyolojik özellikleri değiştirerek tarım ürünlerinde verim kayıplarına neden olabileceğini vurguladı. Çalışmada ayrıca her iki böcek türünün sıcaklık toleransı, fizyolojik kapasitesi ve çevresel değişimlere uyum potansiyeli analiz edilerek, iklim değişikliği sürecinde türlerin Dünya üzerindeki coğrafik dağılımlarının daha doğru yorumlanmasına katkı sağlandığı aktarıldı.

Prof. Dr. Olga Sak, araştırmanın artan sıcaklıkların zararlı ve yararlı türlerin yer aldığı tritrofik besin ağındaki etkilerini önceden anlamamıza da değerli bilgiler sunduğunu belirtti. Çalışmanın yalnızca B. hebetor’un kitle üretiminin geliştirilmesine katkı sağlamadığını, aynı zamanda gelecekteki iklim senaryolarında konak-parazitoit ilişkilerinde ortaya çıkabilecek olası kırılmaların daha doğru öngörülmesini mümkün kıldığını ifade eden Prof. Dr. Olga Sak, elde edilen bulguların böceklerin adaptasyon stratejilerini anlamaya ve gelecekteki biyolojik kontrol uygulamalarına yeni perspektifler kazandırmaya işaret ettiğini dile getirdi. Prof. Dr. Olga Sak, tarımsal ekosistemlerin sürdürülebilirliğini koruyabilmek için iklim temelli biyolojik etkilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ve bu doğrultuda geliştirilecek yönetim stratejilerinin her zamankinden daha kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı.

Makale bağlantı adresi: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0022191025001611